Reaksyon LALIT a Demisyon Paul Bérenger depi MMM

Demisyon Paul Bérenger, ansam ar Joanna Bérenger ek Chetan Baboolall depi MMM, li byin diferan depi tu lezot kasir dan MMM.

Sa diferans la pa telman dan lekar ant nomb dirizan MMM ki enn kote ubyin lot kote dan kasir: an 1983 ek 1994 ti ena kasir buku, buku pli konsekan anterm gran, gran dirizan militan par ase gran nomb, ki ti al dan kan opoze depi Paul Bérenger.

Diferans se Paul Bérenger, sann kut la, pe fini par perdi “MMM”. Li pe perdi so parti.

Purtan MMM ti’nn vinn enn parti “Bérengist”. E sa li vre depi osi boner ki o-mwin 1982, setadir depi 44 banane, enn long but letan. E, zordi enn parti “Bérengist”, li san Bérenger. E Bérenger li san so parti.

Me, li enn swit lozik depi ki Paul Bérenger kumans fer so seri Konferans depres an-solo lane dernyer an mwa Ut. Li ti bizar ki li ti fer konferans depres, ni antan ki lider MMM, ni antan ki Vis Premye Minis, me plito antan ki Paul Bérenger. E, so kumansman kan Bérenger separ li depi “Alliance du changement” finn ena enn konkatenasyon evennman ki ti paret inexorab ki finn amenn nu ziska so izolasyon depi so parti an-antye.

Seki lamantab, se rezonnman exprime par Paul Bérenger pu kifer li pe demisyone dan parti kot li ti enn sel manb fondater ki tuzur dan ladireksyon. Li enn seri rezon aflizan.

Dabor “reform elektoral” premye pwin spesifik ki li mansyone. So explikasyon li pa reprezant enn pwin stratezik. Li enn form lexpresyon “teknik” plito ki lor kit konteni politik. Li ti kapav par exanp dir: “Mo pe demisyone parski klas kapitalist finn pran kontrol lor parti politik o-puvwar parski pena ase kontrol lor depans elektoral, alor bizin reform elektoral.” Sa, li stratezik. Me, li dir “chaque voix ne compte pas à sa juste valeur”. Bérenger abitye explik li avek plis presizyon ki sa. Si lir so rezonnman, u pu krwar li pe koz lor inegalite nomb elekter sak sirkonskripsyon, enn argiman anfantin ki servi par dimunn san buku lexperyans dan domenn analiz demokrasi, ki pa kone bizin pran an-konsiderasyon distans depi lavil kapital ubyin lezot sant irbin kot ena fasilite konsantre – pu nom zis enn pwin kuma enn lexanp.

Me, akoz nu konn Bérenger, nu kone li pe koz plito kuma nu ti tann Guy Ollivry koze, enn Guy Ollivry ki so trazektwar osi pe resanble, setadir li pe fer referans a size “reprezantasyon proporsyonel”.

Answit li kumans koz mwin spesifik, kan li koz “valeurs”. Kan enn politisyin al fye lor konsep osi vag e osi vid ki “valeurs”, san ni program, ni bi politik, ni stratezi, lerla u bizin trakase.

Avan sa li koz so kontribisyon dan “l’amélioration des droits des travailleurs”, ki MSM osi reklame an-pasan. Me, anfet Paul Bérenger, kan li ti enn militan pandan so premye 11 an angaze, setadir 1969 ziska 1980, ti fer plis ki zis kontribiye ver amelyor drwa travayer. Li finn amenn enn MMM ki so slogan prinsipal ti “lalit deklas pa lalit de ras”, e kumsa finn ed klas travayer sorti depi marasm sa bagar rasyal ki ti eripte otur Lindepandans, provoke par tu bann lafors reaksyoner amalgame. Bérenger finn kontribiye atraver ed klas travayer met dibut sindika demokratik, planifye fer lagrev an 1971, 1979 ek gran muvman 1980, pu ki travayer pa zis “amelyor zot drwa” par zot prop aksyon, me osi, kuma enn klas, pran enn tel lafors ki zot finn akil e patrona e so Leta burzwa e ras zot drwa.

Me, depi 1981, Bérenger finn renye sa kalite lalit klas travayer la. E zordi li niye sa lepase eroik ki li-mem li ti ena.

E li finn mem kontribiye dan diminye drwa travayer, akumanse par so rol reaksyoner kuma Minis Finans an 1982, kan li finn telman sumet divan FMI ki Aneerood Jugnauth ek Kader Bhayat finn met li deor dan Guvernman, e finn defye e li e so FMI. Sa, li laverite. E li pa fek-la. Li byin lontan. E zame Bérenger pa finn return ver lalit ant klas kuma moter listwar. Li nepli dakor ek sa. Dan so faver, li finn dir li. Problem se buku dimunn, sirtu dan klas travayer, ti krwar li pe dir sa zis pu kuyonn patrona!

Kanta “l’élargissement des libertés”, Paul Bérenger finn anfet kontribiye ladan, e li finn osi fer lekontrer. Kan Guvernman MMM-PSM ti amand Public Order Act, vot Public Gathering Act, zot finn fer sertin aksyon ki finn amenn plis laliberte kuma retir santans dan prizon obligatwar kan fer manifestasyon ilegal, me anmemtan obliz lorganizasyon inform lapolis pli buku zur avan enn manifestasyon.

Tusala pu dir ki Paul Bérenger, li enn dimunn ki finn, antan ki lider, ena tandans reprezant klas ki pli for. Alor, kan klas travayer ti ase for, li ti enn lider exanpler: kuraze, onet anver travayer, stratezik, e angaze ziska met so lavi an danze par lagrev lafin 1979 ansam ar Ram Seegobin ek lezot militan ek travayer, ki ti swiv gran muvman lagrev zeneral, e ankor enn fwa dan lagrev-lafin 1980, tuzur ansam ar lezot militan ek travayer. Me, kan klas travayer afebli par mekanizasyon dok – avek VRAK – e avek santralizasyon mulin kann depi 21 ziska 3, e avek mekanizasyon karo kann, dan enn tel lepok, Bérenger finn truv difisil reprezant enn klas ki pe fer fas enn vag imans chalennj obzektiv. Alor, li fer lalyans kominal, ar Harish Boodhoo ek so PSM, e li adopte enn nuvo stratezi pu ranplas lalit de-klas. Li ti apel sa “Nouveau Consensus Social”. E, kuma nu dan LALIT pe dir, depi lontan li finn devye net depi so lalit inisyal.

Zordi, li pa pe kit guvernman “Alliance du Changement” ni li pa pe kit MMM, akoz li pa dakor ki sa Guvernman ek sa parti napa finn pran pozisyon kler-e-net kont Israel ek USA dan zot zenosid kont Palestinyin. Non. Li res trankil lor la, mem kan li fini demisyone dan tulde. Li pa finn kit Guvernman ek MMM akoz “mazorite” dan tulede ti ule vann Diego pu 99 an, ti ule abandonn viktwar dapre lalwa internasyonal, e al akros ar enn “lamone disan” an-esanz pu permet UK ek USA exersis suvrennte. Non, pa pu sa rezon li finn kite. E li pa finn kite akoz ni Guvernman ni so ex-parti pa finn pran pozisyon kont lager-dagresyon par USA ek Israel kont Liran e pe permet servi nu teritwar pu sa lager dagresyon, setadir pe fer nu vinn “beliziran”, vinn “agreser”. Li pa finn kit Guvernman ek MMM parski zot tro kapon pu exziz ki tablisman deswit met, dizon, enn-tyer zot later su kiltivasyon manze, etan done ena enn lager ki pe priv popilasyon Repiblik Moris depi manze. Non. Li pa finn kit Guvernman ek MMM akoz li pa dakor ki finn ras pansyon iniversel depi dimunn 60-65 an. Sa osi, non.

Alor, tu sa mankman dan rezonnman pu kifer li pe kite vedir ki Paul Bérenger finn finalman expoz divan nu tu, ki li vinn devini kote politik: enn politisyin pro-kapitalist, pro-inperyalist ordiner. Li tris. Me, li dat depi so riptir depi politik deklas, ki li ti fer ver lafin 1981 e ti kilmine kan li adopte “Nouveau Consensus Social.”

LALIT, 13 Avril 2026

Posted by Minority Voice on Apr 14 2026. Filed under Actualités, Economie, En Direct, Featured, Opinion, Politique. You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0. You can leave a response or trackback to this entry